12 CONSELLOS PARA UNHA VIDA SAUDABLE

TRABALLO XERMOLÓN. PARTE 2

Para facer o traballo XERMOLÓN, xuntádevos en grupos de 3 a 5 persoas e, despois de analizar a etiqueta nutricional dos produtos que escollichedes e rexistrar os datos, comprobade o tipo de aditivos, conservantes e colorantes alimentarios que contén. Algúns deles son inocuos, pero outros teñen efectos prexudiciais para a nosa saúde. É moi sinxelo, lede o listado de ingredientes e comprobade se aparece algún aditivo.
Os aditivos alimentarios clasifícanse mediante a numeración E seguida de 3 ou 4 díxitos. Nas etiquetas aparecen do seguinte xeito:

1. A letra E aparece no primeiro lugar. 
2. A continuación aparecen os 3 ou 4 díxitos. O primeiro número indica a categoría á cal pertence o aditivo:

E-1XX: Colorantes
E-2XX: Conservantes
E-3XX: Antioxidantes
E-4XX: Estabilizantes, emulxentes/emulsionantes, espesantes/gelificantes.
E-5XX: Acidulantes, correctores da acidez, antiaglomerantes
E-6XX: Potenciadores do sabor
E-9XX: Edulcorantes, varios

O segundo díxito fai referencia á familia dos aditivos (no caso dos colorantes indica a cor e no dos antioxidantes o grupo químico ao que pertencen). O resto dos díxitos serven para identificar cada substancia. 

Despois de localizalos, revisade as súas características premendo no enlace que hai embaixo. Buscade os que están presentes nos vosos produtos e comprobade as súas características (para que se empregan, en que alimentos adoitan atoparse, que efectos teñen, etc):

ADITIVOS, CONSERVANTES E COLORANTES

Revisade na web da Axencia Española de Seguridade Alimentaria e lede o decálogo "12 decisións saudables". Serviranvos para ter en conta á hora de completar o traballo.

12 DECISIÓNS SAUDABLES

Finalmente, revisade a web da Organización Mundial da Saúde para atopar información sobre LÍMITES ao consumo de azucre, sal e graxas (de distintos tipos: totales, saturadas e hidroxenadas) e RECOMENDACIÓNS ao respecto do consumo diario de froitas e verduras e de fibra.

RECOMENDACIÓNS XERAIS DA OMS

RECOMENDACIÓNS ESPECÍFICAS PARA UNHA ALIMENTACIÓN SANA

Agora xa podedes redactar o voso traballo. Os apartados que debe de conter OBRIGATORIAMENTE son:
1.- Portada na que constarán o título, o nome e apelidos dos autores e o curso e grupo.
2.- Índice do traballo coas páxinas nas que atopar cada apartado.
3.- Introducción, na que podedes explicar conceptos (alimentación, nutrición, balance calórico, etc.), explicar a importancia de ter unha alimentación saudable e un estilo de vida san e as repercusións que pode ter tanto esto como o contrario na saúde.
4.- A selección de produtos realizada explicando por que elíxichedes os produtos que ides analizar no traballo.
5.- Os datos máis importantes do análise nutricional (os das etiquetas nutricionais e os que vos chamen a atención do listado de ingredientes). SO INDICAR OS DATOS, NON EXPLICAR NIN ANALIZAR.
6.- Analise dos datos, facendo referencia ás recomendacións da OMS para comprobar se o produto seleccionado ten carencias ou características boas ou malas (pensade que é un produto para tomar no tempo de lecer, que non debería de superar o 10-15% do aporte calórico, xa que as comidas diarias teñen que aportarnos a meirande parte dos nutrientes, polo que tampouco deben superar esas porcentaxes respecto da cantidade diaria límite de sal, azúcar, graxas ou graxas saturadas. Comprobade tamén se aportan minerais, vitaminas e fibra en relación co seu aporte calórico ou se teñen ou publicitan algunha outra "vantaxe nutricional").
7.- Aportade CONCLUSIÓNS sobre a calidade do produto en relación cunha dieta saudable. A análise dos datos é un apartado amplo, pero as conclusións deben ser concretas e concisas.
8.- PROPOSTAS: propoñede un produto alternativo que CORRIXA  as carencias que detectachedes (ben sexa exceso de sal, exceso de azucre, falta de fibra, presenza  de moitas graxas saturadas, escaseza de vitaminas e minerais...). Na páxina web da Base de Datos Española de Composición de Alimentos podedes atopar información nutricional sobre distintos grupos de alimentos para comprobar a súa composición nutricional e escoller aquel que mellor corrixa as carencias nutricionais que atopachedes na vosa análise. Lembrade que o que escollades debe ser fácil de atopar e comer no tempo de lecer:

BASE DE DATOS SOBRE COMPOSICIÓN DE ALIMENTOS

9.- Recollede as referencias bibliográficas ou webgráficas das que sacáchedes a información e as imaxes que aportades. Lembrade que GOOGLE  non é unha referencia, senón un motor de busca de información que vos leva a distintas páxinas (esas son as que tedes que recoller).

LEMBRADE QUE APORTAR IMAXES E GRÁFICOS ENRIQUECERÁ VISUALMENTE O VOSO TRABALLO.

O ALMORZO. Traballo teórico para 3º de ESO

O traballo teórico que faremos nesta avaliación está relacionado co almorzo. Mira a presentación que hai a continuación e logo le detidamente as instrucións do traballo que deberás facer en grupos de 4 a 6 estudiantes.

O almorzo

Cada integrante do grupo terá que escoller alomenos un grupo de alimentos que incluír no voso almorzo saudable. Despois, cada un poderá seleccionar un alimento concreto dentro dese grupo e analizalo en canto ao seu valor nutricional. Xuntando a información nutricional dos 6 grupos de alimentos que debe de haber nun almorzo teredes a información nutricional da vosa proposta de almorzo.
Para facilitarvos a busca de información, nesta entrada podedes atopar un enlace á páxina web da Base de Datos Española de Composición de Alimentos (BEDCA). Premendo no enlace entraredes nun site que permite coñecer a composición dun número importante de alimentos e que se fundamenta en abundantes publicacións científicas e referencias (279).
No apartado "consultas" desta web podes seleccionar distintos grupos de alimentos que deben de formar parte do voso almorzo saudable e escoller un dos alimentos que integran ese grupo. Premendo sobre o alimento verás a súa composición nutricional enteira. Por exemplo, se quero introducir  froitas, podo escoller entre máis de cincuenta propostas a que me pareza máis interesante ou me guste máis.

Base de datos de alimentos BEDCA

A información que debedes de recoller de cada alimento é:

1. Que parte do alimento é comestible. Este dato aparece en porcentaxe e indícanos canto dun alimento podemos aproveitar realmente.
2. Cantidade de auga que contén (isto indícanos que parte do alimento non vai ter ningún valor nutricional porque a auga non ten enerxía, nin vitaminas, nin minerais, etc.).
3. Composición nutricional, é dicir, qué porcentaxe de Hidratos de Carbono, de Proteínas e de Graxas ten (Isto serve para saber se é un alimento moi enerxético ou máis ben plástico).
4. Enerxía total (ven expresada en Kilojulios e Kilocalorías. Esta última referencia é a que se adoita empregar en nutrición para saber se un alimento é moi ou pouco enerxético).
5. Se ten fibra e en qué cantidade.A fibra é importante para un bo tránsito intestinal e para prever algunhas doenzas como o estrinximento.
6. Se ten ácidos graxos saturados e cantos ten en total (son graxas cuxo consumo é necesario limitar, polo que é importante saber cantas estamos consumindo).
7. Se ten vitaminas e cales. As vitaminas indícannos que este alimento aporta substancias importantes para a nosa saúde.
8. Se ten minerais e cales. Algúns minerais son indispensables para nós e axudan a previr ou, mitigar ou curar determinadas doenzas como a anemia, a osteoporose, o bocio, etc.
9. A cantidade de sodio que contén (o sodio ten que consumirse de xeito limitado porque pode afectar á nosa saúde e provocar doenzas tan graves como a hipertensión arterial).

Esta recollida de información permitiravos, unha vez que a corrixamos na clase, elaborar un traballo ben feito sobre o almorzo e facer unha proposta viable e saudable de como o faríades. Lembrade recoller toda a información da toma de datos por escrito separando cada grupo de alimentos e indicando os datos que recollíchedes. Esta toma de datos debe de estar lista para o día 22 de maio, cando teredes que entregar o voso traballo de grupo indicando na portada:

1. Curso e grupo.
2. Nome e apelidos dos integrantes do grupo.
3. Título "Almorzo Saudable".

Na primeira folla explicade brevemente por que escollíchedes os alimentos que integran a vosa proposta e en que cantidades os ides incluir. 

A continuación so queda reflexar na/s páxina/s seguintes os datos que atopachedes na vosa búsqueda. Na última folla hai que incluír a referencia ás páxinas web, libros ou revistas que consultarades (neste caso con recoller a da BEDCA é suficiente).

ENQUISA SOBRE O SABOR DA AVENTURA. LONXA E PRAZA DE PORTONOVO

Con esta enquisa queremos ter unha valoración vosa sobre a actividade "O sabor da aventura está no mar" que fixemos o pasado mes na lonxa, o peirao e a praza de abastos de Portonovo. Cubríndoa axudarasnos a valorar a actividade e a mellorala no que se poida.
Preme no enlace para cubrir a túa enquisa. Tes que contestar a cada pregunta antes de enviar. Non esquezas premer ENVIAR antes de saír do cuestionario!
ENQUISA

O SABOR DA AVENTURA ESTÁ NO MAR

Este xoves e venres, 14 e 15 de marzo, o alumnado de 1º de ESO viaxou ata Portonovo para ver na lonxa, no peirao e na praza como se recolle, subasta e vende o peixe e outros produtos mariños; que tipo de aparellos se empregan e como funciona unha praza.
O persoal da consellería organizounos unha subasta e as peixeiras ensináronnos a diferenciar entre o rape e a xuliana, entre o ollomol e os panchos ou entre as zamburiñas e as volandeiras.
Para rematar, servíronnos unha merenda elaborada con produtos mariños que degustamos antes de volver ao IES.

XERMOLÓN 2019

O Proxecto Xermolón trata de que o alumnado e a comunidade educativa adquiran unha conciencia informada e crítica ao respecto dos produtos procesados que adoitan consumir no seu tempo de lecer.

Unha das estratexias consiste en que aprendan a ler as etiquetas nutricionais dos produtos e a comparalas coas referencias que distintas organizacións e entidades -entre as que está a Organización Mundial da Saúde (OMS)- aportan para que a nosa alimentación sexa máis equilibrada e san, identificando os nutrientes valiosos e aqueles cos que deben establecer liñas vermellas.

O primeiro paso deste proxecto consiste en escoller un produto procesado que o/a estudante seleccione un produto que queira analizar entre os que adoita consumir, ben sexa por mercalo no seu tempo de lecer ou porque o atopa na casa.

Tras ler a etiqueta nutricional (etiquetaxe nutricional) e a composición (ingredientes), hai que contestar ao cuestionario seguinte e envialo para que os datos aportados por cada un de vós queden rexistrados nunha base de datos nutricional do Valle Inclán.

CUESTIONARIO XERMOLÓN 

O último paso do traballo consiste en facer unha interpretación dos datos vendo cales son positivos e cales menos adecuados e por que (para iso hai que consultar as recomendacións nutricionais da OMS).

Remataremos o noso traballo facendo unha suxestión para mellorar o produto ou cambialo por outro igual de doado de atopar e comer pero con maior ou mellor valor nutricional. Esa información podemos trasladarlla a toda a comunidade educativa (alumnado, profesorado, traballadores e pais/nais ou familiares) aportando un traballo que se colgará neste blogue.

Entre todos seguro que melloraremos a nosa saúde dun xeito significativo. Ánimo!

3ª semá da froita

A vindeira semá, do 8 ao 12 de abril, iniciaremos unha nova semá da froita na que poderedes degustar peros de inverno, plátanos, mandarinas, amorodos e arandos.
Desta vez cambiamos as mazás e os kiwis polos peros e os arandos para ampliar a nosa oferta e porque aquelas froitas foran as menos valoradas polo alumnado na última enquisa de satisfacción.

Lembrade solicitarlles aos vosos delegados/as que baixen cinco minutos antes do recreo para recoller as vosas encargas.

Bo e saudable proveito!






Imos ver que opinan os nosos veciños de Portugal e Brasil sobre estas froitas:

Os arandos são bagas que contêm muito poucos açúcares e são ricos em antioxidantes e flavonóides. Entre algumas das propriedades destacam-se as seguintes:
Adstringente e antidiarreico. Os arandos são frutos frutos silvestres ricos em componentes que ajudam a parar o crescimento de bactérias, e tratar doenças do aparelho digestivo, problemas de estômago, cólicas, diarreia, indigestão, inflamações intestinais e a gastroenterite.
Propriedades Tônicas e gastroprotetoras, que ajudam a facilitar a digestão e a eliminar o inchaço.
Propriedades Antissépticas, que impedem a formação de bactérias nas celulas epiteliais do trato urinário, prevenindo assim a infecção. Também aumenta a acidez na urina uma vez que é uma fruta ácida, evitando assim a multiplicação de agentes infecciosos e a formação de cálculos de fosfato de cálcio, que podem dar origem ao desenvolvimento de cálculos renais (urolitíase), normalmente conhecidos como pedra no rim.

A pera é rica em fibras como a pectina, que ajuda no controle do colesterol, da glicose no sangue, além de fazer o intestino funcionar regularmente. Uma peculiaridade desta fruta é que ela contém boro, um mineral que ajuda nas atividades neuronais, tornando o raciocínio claro. É indicada para pessoas estressadas e com a mente cansada. Quantidade diária ideal: uma unidade. Vitaminas: A e C.

2ª SEMANA DA FROITA

Pasado o Entroido, unha nova semana de reparto de froita chega ao Valle Inclán. Nesta ocasión deixamos os kiwis, froita de inverno, e incorporamos os amorodos, froita de primavera. Mandarinas plátanos e mazá seguen a ser o noso fondo de armario saudable.


Este é o plan semanal:

PLAN DE REPARTO DE FROITA FRESCA NO VALLE

Enquisa sobre a Semana da Froita

Axúdanos a mellorar. Resposta a enquisa sobre o reparto de froita fresca no IES premendo no enlace.

ENQUISA SOBRE O REPARTO DE FROITA NO IES

Non esquezas premer en ENVIAR ao remate

SEMANA DA FROITA

Este ano 2019 comezamos con novos folgos o noso intento de levar unha vida máis saudable. Imos comezar por promover o consumo de froita fresca na nosa comunidade educativa.
Premendo no enlace poderás ver o plan de consumo de froita que ideamos para a semana do 21 ao 25 de xaneiro.
Podes recoller a túa froita no patio interior do IES encargándolle ao delegado ou delegada do teu curso que cha recolla cinco minutos antes de comezar o recreo.
Xa sabes, alomenos 5 racións de froitas e verduras diarias!
A túa saúde mellorará e o teu ánimo tamén!
Hipervitamínate no Valle!

SEMANA DA FROITA. XANEIRO

ENQUISA DA ACTIVIDADE "O SABOR DA AVENTURA ESTÁ NO MAR"

No seguinte enlace poderás cubrir o cuestionario-enquisa sobre o obradoiro "O Sabor da Aventura está no Mar" na que participaches o día 23 de outubro en Campelo.
Responde ás preguntas, premendo no enlace de abaixo, e envía as túas respostas para que poidamos mellorar.

Enquisa "O Sabor da Aventura"

ENQUISA SOBRE ACTIVIDADE FÍSICA

Queremos coñecer cal é o teu nivel de actividade física nos derradeiros 7 días (a derradeira semana). Isto inclúe todas aquelas actividades como xogos, deportes, ximnasia ou danza que te fan suar ou sentirte canso/a e tamén os xogos que fan que a túa respiración sexa máis rápida, como o pilla-pilla, saltar á comba, correr, trepar e outras. Grazas por colaborar.
Lembra:
1. Non hai preguntas boas ou malas. Isto NON é un exame!
2. Contesta o cuestionario da forma máis honesta e sincera posible. Isto é moi importante

ENQUISA SOBRE ACTIVIDADE FÍSICA

ENQUISA SOBRE ALIMENTACIÓN

Premendo no link seguinte poderás cubrir a enquisa sobre alimentación  coa que valorar os puntos fortes e fracos dos teus hábitos alimenticios.
Este formulario está baseado na enquisa Enkid sobre adherencia á dieta mediterránea, que como sabes, está considerada unha das máis saudables do mundo.
Reflexiona antes de contestar a cada pregunta e trata de que a resposta sexa a que máis se aproxima á túa realidade.
Non esquezas cubrir todos os datos e premer o botón de ENVIAR ao remate.
Coidado! Se non envías a enquisa é como se non a fixeras!

ENQUISA SOBRE ALIMENTACIÓN